Επιμέλεια: Μαίρη Κάντα
Ο συγγραφέας Δημήτρης Αφεντούλης κινείται με άξονα την εσωτερική ένταση και τη λογοτεχνική μεταμόρφωση και με αφορμή το πρώτο του βιβλίο «Μαρσύας» μάς συστήνεται μέσα από την συνέντευξη του bnewsnow.com. Για εκείνον, η μυθολογία δεν είναι κάτι μακρινό ή «παλιό». «Είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε για όσα ζούμε σήμερα». Παραδέχεται πως ήταν απαιτητικός ο συνδυασμός της αρχαίας μυθολογίας με την σύγχρονη αφηγηματική προσέγγιση, καθώς όπως αναφέρει ο ίδιος: «Δεν ήθελα η μυθολογία να λειτουργεί ως διακόσμηση ή απλή αναφορά. Ήθελα να είναι ζωντανή». Συνεχίστε την ανάγνωση για να απολαύσετε την υπόλοιπη συνέντευξη.
- Ακολουθείτε κάποια ρουτίνα, όταν γράφετε;
- Δεν ακολουθώ μια αυστηρή ρουτίνα. Υπάρχουν περίοδοι που γράφω καθημερινά για ώρες, και άλλες που δεν γράφω καθόλου. Συνήθως γράφω όταν κάτι μέσα μου δεν με αφήνει ήσυχο. Και τότε μπορώ να χαθώ μέσα στη γραφή χωρίς να καταλαβαίνω τον χρόνο. Η μουσική παίζει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία μου, γιατί με βοηθάει να μπω στην ψυχοσύνθεση της σκηνής που θέλω να αποδώσω.
- Ο «Μαρσύας» είναι το πρώτο σας λογοτεχνικό βιβλίο. Αν έπρεπε να το περιγράψετε με μόνο τρεις λέξεις, ποιες λέξεις θα χρησιμοποιούσατε και γιατί;
Βία. Έρωτας. Μεταμόρφωση. Βία, γιατί δεν αναφέρεται μόνο στη σωματική, αλλά κυρίως στην ψυχολογική, αυτή που πολλές φορές δεν φαίνεται. Έρωτας, γιατί είναι η κινητήρια δύναμη της ιστορίας, αλλά όχι στην ιδανική του μορφή. Και μεταμόρφωση, γιατί στο τέλος κανείς δεν μένει ίδιος.
- Γιατί επιλέξατε το μύθο του Μαρσύα και να το μεταφέρετε στη σύγχρονη Αθήνα;
Γιατί η μυθολογία, για μένα, δεν είναι κάτι μακρινό ή «παλιό». Είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε για όσα ζούμε σήμερα. Ο μύθος του Μαρσύα έχει μέσα του ύβρη, τιμωρία, πόνο και σύγκρουση, στοιχεία που υπάρχουν και στη σύγχρονη ζωή, απλώς με διαφορετική μορφή. Μεταφέροντάς τον στη σημερινή Αθήνα, ήθελα να δείξω ότι αυτά τα μοτίβα δεν έχουν εξαφανιστεί. Απλώς έχουν αλλάξει πρόσωπο.
- Πόσο απαιτητικό ήταν να συνδυάσετε τη αρχαία μυθολογία με μία σύγχρονη αφηγηματική προσέγγιση;
Ήταν απαιτητικό κυρίως στο επίπεδο της ισορροπίας. Δεν ήθελα η μυθολογία να λειτουργεί ως διακόσμηση ή απλή αναφορά. Ήθελα να είναι ζωντανή, να επηρεάζει την πλοκή και τους χαρακτήρες, να εκφράζει συναισθήματα ή καταστάσεις που συναντάμε στη σημερινή εποχή.
Ταυτόχρονα, έπρεπε να παραμείνει συνδεδεμένη με την πραγματικότητα, ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να ταυτιστεί. Αυτή η ισορροπία ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι.
- Πώς ξεκίνησε το ταξίδι σας στην συγγραφή;
Η συγγραφή δεν ξεκίνησε τώρα. Από τα 15 μου μέχρι περίπου τα 28 έγραφα κυρίως στίχους και ποιήματα. Ήταν ο τρόπος μου να εκφράζω πράγματα που δεν μπορούσα να πω αλλιώς. Μετά υπήρξε ένα μεγάλο διάστημα όπου σταμάτησα. Και όταν επέστρεψα, δεν γύρισα απλώς στη γραφή — πέρασα σε κάτι πιο ολοκληρωμένο. Έτσι γεννήθηκε ο «Μαρσύας». Θα έλεγα ότι το ταξίδι στη συγγραφή βιβλίων ξεκίνησε όταν ένιωσα ότι δεν αρκούσαν πια οι λέξεις που χωράνε σε ένα τραγούδι ή ένα ποίημα. Χρειαζόταν ένας ολόκληρος κόσμος για να ειπωθεί αυτό που είχα μέσα μου.
- Υπήρξε κάποιος από τους ήρωες του βιβλίου που σας δυσκόλεψε περισσότερο στη γραφή του; Και αν ναι, ποιος;
Ο ίδιος ο Μαρσύας. Όχι γιατί δεν ήξερα τι θέλω να γράψω για εκείνον, αλλά γιατί έπρεπε να τον αφήσω να κινηθεί σε σκοτεινά σημεία. Υπάρχουν στιγμές που, ως συγγραφέας, νιώθεις την ανάγκη να προστατεύσεις έναν χαρακτήρα. Εδώ έπρεπε να κάνω το αντίθετο.
- Αν μπορούσατε να συναντηθείτε με κάποιον από τους ήρωές σας, με ποιον θα θέλατε να συναντηθείτε και τι θα του λέγατε;
Με τον Δάφνη. Όχι τόσο για να του πω κάτι, όσο για να τον ακούσω. Να καταλάβω αν τελικά βρήκε αυτό που έψαχνε ή αν χάθηκε μέσα στη διαδρομή. Είναι ένας χαρακτήρας που κουβαλάει μεγάλο βάρος χωρίς να το δείχνει, επειδή προχωράει μπροστά ασταμάτητα, με πυξίδα τα όσα νιώθει. Θα ήθελα απλώς να τον κάνω να σταματήσει για μια στιγμή και να δει γύρω του.
- Τι θα θέλατε να θυμάται ο αναγνώστης, όταν φτάσει στην τελευταία σελίδα του βιβλίου;
Ότι ο έρωτας δεν είναι πάντα σωτήριος. Υπάρχουν στιγμές που αυτό που μας φαίνεται ως σωτηρία μπορεί να γίνει καταστροφή. Και ίσως το πιο σημαντικό είναι να αναγνωρίσουμε πότε συμβαίνει αυτό.
- Αν ξεκινούσατε από την αρχή τη συγγραφή αυτού του βιβλίου, θα θέλατε να αλλάξετε κάτι στην ιστορία ή στους ήρωές του; Και αν ναι, τι;
Αν άλλαζα κάτι, δεν θα ήταν η ίδια ιστορία. Και αν δεν ήταν η ίδια ιστορία, δεν ξέρω αν θα είχε τον ίδιο λόγο ύπαρξης. Πιστεύω πως έτσι έπρεπε να γραφτεί. Αν κάτι θέλω να αλλάξει, δεν είναι το βιβλίο, αλλά ο τρόπος που βλέπουμε τις σχέσεις στη ζωή μας.
- Όταν παραδώσατε το βιβλίο στον εκδοτικό οίκο, πώς νιώσατε;
Ήταν ένα περίεργο συναίσθημα. Από τη μία ανακούφιση, γιατί είχα ολοκληρώσει κάτι πολύ απαιτητικό. Από την άλλη, μια αίσθηση έκθεσης. Γιατί από εκεί και πέρα, το βιβλίο παύει να είναι μόνο δικό σου.
- Όταν το είδατε στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων, σκεφτήκατε την πιθανότητα μίας αρνητικής κριτικής; Και πώς θα την διαχειριζόσασταν;
Δεν με πειράζουν οι αρνητικές κριτικές. Μια γνήσια αρνητική κριτική σημαίνει ότι κάποιος το πήρε, το διάβασε μέχρι το τέλος και το απέρριψε εν μέρει ή στο σύνολό του. Αν συμβεί αυτό, σημαίνει ότι το βιβλίο έφτασε εκεί που έπρεπε. Πιο πολύ με προβληματίζει όταν βλέπω ανθρώπους να ταυτίζονται με την ιστορία και να έχουν περάσει παρόμοιες καταστάσεις στις δικές τους σχέσεις. Είναι δύσκολο να βλέπεις πόσο συχνά πληγώνουμε ο ένας τον άλλον χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Αν ο «Μαρσύας» καταφέρει να κάνει έστω και έναν άνθρωπο να δει κάτι διαφορετικά και να προστατευτεί, τότε έχει πετύχει τον σκοπό του.
- Θα θέλατε να μεταφερθεί το βιβλίο σας κάποια στιγμή στον κινηματογράφο ή στη τηλεόραση;
Θα με ενδιέφερε πολύ, αν μπορούσε να μεταφερθεί σωστά το συναίσθημα και η ένταση που υπάρχει μέσα στο βιβλίο. Όχι απλώς η ιστορία, αλλά αυτό που αφήνει στον αναγνώστη. Παρ’ όλα αυτά, θεωρώ ότι το συγκεκριμένο έργο θα μπορούσε να είναι μια πολύ έντονη εμπειρία αν παρουσιαζόταν ζωντανά, σε μια θεατρική σκηνή.
Απάντηση