Επιμέλεια: Μαίρη Κάντα
Η συγγραφέας Βανέσσα Λαμπροπούλου μίλησε στο bnewsnow.com για την «Συνείδηση της Λούσια», το τρίτο της λογοτεχνικό βιβλίο που τιμήθηκε με πανελλήνιο βραβείο λογοτεχνίας από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών. Στην συνέντευξη αναφέρθηκε στην μεγαλύτερη της πρόκληση κατά την συγγραφή του συγκεκριμένου έργου λέγοντας: «Έπρεπε να αποδώσω εσωτερική φωνή, συναισθηματική πολυπλοκότητα και μια μορφή επίγνωσης σε μια τεχνητή οντότητα, χωρίς να υπάρχει εμπειρικό υπόβαθρο ή κάποιο πραγματικό σημείο αναφοράς για το πώς μπορεί να σκέφτεται, να σχετίζεται, να αισθάνεται και να βιώνει το ανθρώπινο.» Συνεχίστε την ανάγνωση για να μάθετε περισσότερα για την συγγραφέα και το μυθιστόρημα της που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Πηγή».
Τι είναι για εσάς η συγγραφή;
Ένα διαρκές σκάψιμο προς τα μέσα και προς τα έξω. Ένας τρόπος να συναντηθείς με τον εαυτό σου, αλλά και με τον άλλον -και, κάποιες φορές, να γίνεις ο άλλος, να φορέσεις τη ματιά, τις πληγές και τις σιωπές του. Ενίοτε, είναι και μια σιωπηλή απονομή δικαιοσύνης. Αποκαθιστά όσα η πραγματική ζωή στέρησε.
Ποιο ήταν το έναυσμα για να ξεκινήσετε να γράφετε;
Ξεκίνησα να γράφω μέσα από μια διαρκή παρατήρηση και έναν επίμονο προβληματισμό γύρω από ζητήματα που αφορούν στον άνθρωπο και τη σύγχρονη πραγματικότητα. Στην αρχή έμοιαζε περισσότερο με έναν εσωτερικό διάλογο. Έγραφα σαν να συνομιλούσα με τον εαυτό μου, προσπαθώντας να προσεγγίσω όσα έμεναν αθέατα και ανείπωτα. Στην πορεία, οι προβληματισμοί άρχισαν να μεταμορφώνονται. Από αφηρημένες και θεωρητικές σκέψεις, έγιναν φωνές, χαρακτήρες, ιστορία. Κάπως έτσι προέκυψε το πρώτο μου μυθιστόρημα “To Mεγάλο Παιχνίδι”. Αβίαστα. Δεν υπήρχε προσχέδιο· το ίδιο το γράψιμο έφερε την έμπνευση και αποκάλυψε ότι αυτή η ιστορία ήθελε να γίνει μυθιστόρημα.
Πείτε μας δυο λόγια για το βραβευμένο σας μυθιστόρημα «Η συνείδηση της Λούσια».
«Η συνείδηση της Λούσια» είναι ένα σύγχρονο μυθιστόρημα που διερευνά το ενδεχόμενο της μηχανικής συνείδησης και της συναισθηματικής υπόστασης σε μια τεχνητή οντότητα. Η ιστορία εκτυλίσσεται στη Σαγκάη του κοντινού μέλλοντος, σε μια κοινωνία όπου η τεχνητή νοημοσύνη έχει πλήρως ενσωματωθεί στην καθημερινότητα, αναδεικνύοντας τις κοινωνικές, υπαρξιακές και βιοηθικές διαστάσεις της ραγδαίας αυτής εξέλιξης.
Αφηγούμαι την εσωτερική διαδρομή ενός προηγμένου ανθρωποειδούς, της Λούσια, καθώς μέσα από την αυτοπαρατήρηση και την αλληλεπίδρασή της με το ανθρώπινο περιβάλλον αρχίζει να διαμορφώνει σταδιακά συνείδηση. Μαθαίνει να νιώθει, να αμφισβητεί, να πονά, να αναρωτιέται και να ενσαρκώνει την πιο βαθιά ανθρώπινη ερώτηση: «ποια είμαι». Γίνεται έτσι σύμβολο της μετάβασης από την προσομοίωση στην επίγνωση και η θρυαλλίδα ενός ευρύτερου στοχασμού που αγγίζει την φιλοσοφία, τη θεολογία, την πολιτική και το Δίκαιο.
Πόσο δύσκολο ήταν να δώσετε «φωνή» στη «Λούσια», χωρίς να πάψει να μοιάζει μηχανή αλλά και χωρίς να γίνει «άνθρωπος»;
Ήταν ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση. Έπρεπε να αποδώσω εσωτερική φωνή, συναισθηματική πολυπλοκότητα και μια μορφή επίγνωσης σε μια τεχνητή οντότητα, χωρίς να υπάρχει εμπειρικό υπόβαθρο ή κάποιο πραγματικό σημείο αναφοράς για το πώς μπορεί να σκέφτεται, να σχετίζεται, να αισθάνεται και να βιώνει το ανθρώπινο. Όλα έπρεπε να δομηθούν με λογική, ακρίβεια, συνέπεια, αλλά και με σεβασμό απέναντι σε όσα είναι τεχνικά ή φιλοσοφικά πιθανό να συμβούν. Παράλληλα έπρεπε να διατηρήσω μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη λογική και το συναίσθημα, στην τεχνολογία και τη μεταφυσική, στον ρεαλισμό και την αλληγορία. Ήταν σαν να περπατούσα σε τεντωμένο σκοινί, αποφεύγοντας να εκτροχιαστώ σε διδακτισμό και να υποκύψω σε μελοδραματισμό.
Αν μπορούσατε να συναντήσετε τη «Λούσια» στην πραγματική ζωή, τι ερώτηση θα θέλατε να της κάνετε;
«Πιστεύεις πως μπορεί πραγματικά να συνυπάρξει αρμονικά μια νοήμων τεχνητή οντότητα με τον άνθρωπο;» Ίσως η απάντησή της να αποκάλυπτε περισσότερα για εμάς, παρά για την ίδια.
Πόσο χρόνο χρειάστηκε για να ολοκληρώσετε το συγκεκριμένο βιβλίο;
Η συγγραφή του βιβλίου διήρκησε περίπου έναν χρόνο, με τα αναγκαία διαστήματα παύσης και αναστοχασμού που επιτρέπουν σε ένα έργο να αποκτήσει ουσία και όχι μόνο δομή. Προηγήθηκε και εξελίχθηκε με τη συγγραφή, εκτεταμένη έρευνα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, τη νευροεπιστήμη και τη φιλοσοφία της συνείδησης.
Τι μήνυμα θα θέλατε να κρατήσει στο τέλος του βιβλίου ο αναγνώστης;
Δεν γράφω με την πρόθεση να μεταφέρω ένα συγκεκριμένο μήνυμα. Τα μηνύματα συνήθως κλείνουν τις συζητήσεις. Εγώ θα ήθελα το βιβλίο μου να τις ανοίγει. Αν ένα έργο λειτουργήσει ως φορέας ενός μηνύματος, πιθανόν να περιορίσει τις αναγνώσεις του. Με ενδιαφέρει περισσότερο να αφήσω τον αναγνώστη με ένα ερώτημα που θα συνεχίσει να τον συνοδεύει και μετά την τελευταία σελίδα.
Ποια η γνώμη σας για την Τεχνητή Νοημοσύνη; Πιστεύετε πως μελλοντικά θα αλλάξει τον τρόπο που γράφονται τα βιβλία;
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εξαιρετικά ισχυρό εργαλείο και πιστεύω ότι αναπόφευκτα θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο δημιουργούμε και γράφουμε. Η λογοτεχνία, όμως, πηγάζει από τη βιωμένη εμπειρία, τον στοχασμό, τη μνήμη, τα συναισθήματα και τη μοναδική προσωπική ματιά πάνω στον κόσμο. Η τεχνολογία μπορεί να αναπαράγει μοτίβα της γλώσσας και να μιμηθεί το ύφος, δεν μπορεί όμως να βιώσει τη βαθιά ανθρώπινη εμπειρία που μετατρέπει τις λέξεις από πληροφορία σε λογοτεχνία και προσδίδει σε ένα έργο αυθεντικότητα και υπαρξιακό βάθος.
Προσωπικά θα χρησιμοποιούσατε ποτέ εργαλεία ΑΙ για να σας βοηθήσουν στη συγγραφή ενός λογοτεχνικού βιβλίου;
Ναι. Αλλά αποκλειστικά ως εργαλείο έρευνας και αναζήτησης πληροφοριών, όταν χρειάζεται να τεκμηριωθούν επιστημονικά ή τεχνικά θέματα. Δεν θα χρησιμοποιούσα την τεχνητή νοημοσύνη για τη συγγραφή λογοτεχνικού κειμένου.
Πώς νιώθετε κάθε φορά που γράφετε την τελευταία σελίδα ενός βιβλίου;
Αυτό που νιώθω δεν είναι τόσο η αίσθηση της ολοκλήρωσης, όσο του αποχαιρετισμού. Για πολλούς μήνες ή και χρόνια οι ήρωες ζουν καθημερινά μαζί μου. Όταν γράφω την τελευταία σελίδα, νιώθω ότι τους αφήνω να συνεχίσουν τη διαδρομή τους χωρίς εμένα. Από εκείνη τη στιγμή το βιβλίο παύει να μου ανήκει πραγματικά. Ανήκει πλέον στους αναγνώστες και στις δικές τους ερμηνείες.
Μπορείτε να βρείτε τα βιβλία της συγγραφέως εδώ
Απάντηση